foto1
foto1
foto1
foto1
foto1
PL - Stowarzyszenie im. Ireneusza Ślipkana rzecz dialogu polsko-żydowskiego w Warcie. ____________________________ ENG - The Ireneusz Ślipek Association for Polish-Jewish Dialogue in Warta. Read More...

Stowarzyszenie im. Ireneusza Ślipka

na rzecz dialogu polsko-żydowskiego w Warcie

Język / Language

 

Ruben Gelbart urodził się 20 stycznia 1926 r. W Tel Awiwie. Gdy miał 4 lata, rodzina wróciła do Polski. Mieszkał przy ul. Dobrskiej (obecnie ul. Błękitnej Armii 19). Jego matka, Freidel Gelbart z domu Korzec, została zamordowana w komorze gazowej w Oświęcimiu, a jego ojciec Abraham został zastrzelony przez nazistów w 1945 r. w Gliwicach podczas ewakuacji obozu. Brat Rubena, Mordechaj (Motuś), został zastrzelony w sierpniu 1942 r. (Miał wtedy 20 lat) podczas likwidacji getta w Warcie. Jego drugi brat, Mojżesz (Moishe) zmarł w sierpniu 1942 r. w obozie w Chełmnie nad Nerem. Wielu krewnych Rubena zmarło w tym obozie. Przewieziono tam wszystkich Żydów z getta w Warcie.

W drodze do wolności Ruben Gelbart przeżył obozy Auschwitz i Buchenwald. Po wojnie osiadł w Szwajcarii.

Minęło wiele lat, zanim Ruben przybył do swojego rodzinnego miasta. Córka Francine towarzyszyła mu podczas wizyty. Widzieli Wartę tak odmienną od miasta, że ​​musiał opuścić 45 lat wcześniej. Widok cmentarza bardzo go zasmucił.

To właśnie podczas tej wizyty Ruben poznał Ireneusza Ślipka. Spotkanie owocowało wielką przyjaźnią obu panów. Ruben aktywnie wspierał Ireneusza w jego pracach mających na celu odbudowę cmentarza żydowskiego w Warcie. Cmentarz w Warcie i jego historia stały się przedmiotem rozmów Rubena z władzami Warty, Ministerstwa Spraw Religijnych w Warszawie, a w lutym 2006 r. podczas wizyty w Brukseli Ruben rozmawiał z Naczelnym Rabinem Izraela.

Ruben odwiedził Wartę kilka razy. W sierpniu 1995 r. przybył tu z żoną Ireną i przyjaciółmi: Leonem i Chanią Klinowskimi, Sarą Goldberg i Bronką Ajzensztein. Syn Rubena, Roger i wnuk Daniel, odwiedzili również Wartę.

Dla grobowca ważny był nie tylko grób jego brata (Motuś), ale także cały cmentarz.

W 1988 roku założył nagrobek dla swojego brata Mordechaja.

Razem z Leonem Klinowskim ufundowali nagrobek upamiętniający dziesięciu Żydów powieszonych przez nazistów w Warcie w kwietniu 1942 r. Ireneusz Ślipek umieścił macewę na cmentarzu.

Ruben Gelbart w towarzystwie swojej synowej Evy i wnuczki Nathalie odwiedził Watrę po raz ostatni w 2010 roku.

Ruben Gelbart był bardzo zainteresowany cmentarzem żydowskim do końca życia.

Zmarł w Szwajcarii 6 lipca 2017 r.

* Informacje te zostały opublikowane po konsultacji z córką Ruben Gelbart, Francine Shaked (Gelbart) i po jej zatwierdzeniu.